Make your own free website on Tripod.com
 

Pengenalan Motherboard Utama



Papan utama atau papan sistem merupakan jantung bagi setiap komputer peribadi. Papan utama atau papan sistem ialah papan litar yang besar yang terletak di bahagian chasis unit sistem. Papan sistem diperbuat daripada kepingan kaca serat ( fibre glass ) yang berwarna hijau dan di atasnya dipenuhi dengan cip ( IC ) , perintah ( resistor) , kapasitor ( capasitor) dan litar elektronik ( electronic circuit ).

Umumnya, kebanyakan papan induk moden mengandungi komponen-komponen asas berikut :

8 Soket/Slot Processor

8 Chip set

8 Super I/O chip

8 BIOS

8 Soket SIMM/DIMM

8 Slot Bus

8 CPU Voltage Regulator

8 Bateri

Komponen Papan Utama cpu (Mikropemprosesan)


 
 

Central processing Unit ( CPU ) atau Unit Pemprosesan Pusat adalah merupakan otak untuk sebarang sistem komputer . Ia adalah merupakan satu kumpulan litar kamil [ Integrated Circuit ( IC ) ] yang juga

dipanggil cip. Mikropemproses XT mempunyai cip 8088 yang berbentuk segiempat bujur ( dipasang pada bahagian atas di kanan papan utama ) dan mikropemproses AT dan Pentium mempunyai cip 80386, 80386, 80486 berbentuk segiempat sama. Litar dalamannya terdiri daripada komponen diskret seperti Transistor, Diod, perintang dan lain-lain. Bilangannya mencapai berjuta-juta atau mungkin mencapai beratus-ratus juta transistor. Litar tersebut boleh melaksanakan tugas Arithmetik atau Logik dan Unit Kawalan. Unit Arithmetik menerima data dari ingatan komputer. Data akan diproses berdasarkan arahan yang diterima, misalnya campur, tolak, darab, bahagi dan perbandingan logik ( sama, lebih besar, lebih kecil ) atau apa-apa kombinasi tersebut. Hasil pemprosesan akan disimpan di dalam ingatan komputer. Unit kawalan menjalankan tiga fungsi utama iaitu:

ã Baca, tafsir dan terjemah suruhan-suruhan program.
ã Arah operasi komponen-komponen dalam pemproses.
ã Kawal perjalanan program data masuk dan keluar dari storan utama.
Unit kawalan mengandungi ruang-ruang simpanan yang digelar daftar ( register ) untuk kerjanya. Data-data ini hanya
boleh menyimpan beberapa bait sahaja. Lazimnya saiz daftar adalah 8 bit, 16 bit, dan 32 bit. Cip Intel Pentium mempunyai 256 bit laluan ( 1 bait = 8 bit = 1 aksara ).

Mikropemproses terdapat dalam 2 bentuk utama :

1). ‘Dual In Line Pakage ( DIP )’
2). ‘Surface Mount Device ( SMD)’

Mikropemproses adalah merupakan tempat melakukan kawalan pada sistem komputer. Ia memproses data yang diterima dari I/O secara berjujuk lebih laju. Kelajuannya diukur dalam unit megahertz (MHz). Miropemproses di aturcara dengan hanya menggunakan bahasa mesin ( assembly language ) untuk jenis tersebut sahaja. Contoh mikropemproses INTEL adalah 8088, 80286, 80386, 880486, 80586 ( Pentium ) dan Pentium II. Motorola mengeluarkan 6800, 6802, 68000 dan lain-lain lagi.

Slot Pengembangan ( Expansion Slot )





Slot pengembangan terletak di bahagian belakang papan utama. Papan utama komputer XT terdapat 8 slot pengembangan yang dikenali sebagai J1 hingga J8 dan dapat melihat nombor-nombornya dicetak pada papan utama. Kad dimasukkan kepada slot pengembangan ini. Anda boleh memasang kad di sebarang slot pengembangan yang ada.

Walaubagaimanapun bagi membiarkan udara bergerak secara bebas dibahagian dalam komputer, lebih baik anda memasang kad secara berselang di antara satu dengan yang lain. Contohnya memasang kad pada slot pengembangan

nombor 1, 3, 5, 7 dengan membiarkan satu slot kosong di antaranya. Namun jika bilangan kad anda banyak, anda tidak dapat melaksanakan teknik yang telah disebutkan. Sesetengah komputer hanya dipasang dengan dua kad dalam slot perhubungan iaitu kad monitor ( video ) serta pencetak, manakala yang satu lagi ialah kad pengawal pemacu cakera

( disk drive controller ). Selain daripada itu terdapat juga kad yang dibuat khusus untuk digunakan pada slot pengembangan nombor 8 sahaja. Jadi sekiranya anda membeli kad yang khusus, anda perlulah membaca arahan yang diberikan dalam buku panduan yang disertakan bersama kad berkenaan bagi menetukan samada terdapat arahan khas mengenainya. Kadangkala slot pengembangan ini dikenali juga sebagai bas sistem atau bas tetapi ia bukanlah bas. Namun jika anda perhatikan betul-betul anda akan dapat melihat beberapa baris wayar atau surih ( traces ) pada papan utama yang menghala ke kanan dan ke kiri bermula daripada slot pengembangan. Wayar surih ini beserta dengan beberapa cip sokongan ( support chips ) yang terdapat berhampiran merupakan sebahagian daripada sistem bas.

Cip Sokongan

Cip sokongan menjalankan tugas sokongan cip yang penting seperti mikropemproses, ko-pemproses, ROM, RAM dan lain-lain. Cip ini menjalankan tugas dalam mengawal papan kekunci ( keyboard ) antara muka ( interface ), jangka masa ( timing ) dan fungsi-fungsi lain.

Suis DIP

Kebanyakan komputer peribadi mempunyai suis DIP pada papan utama atau papan sistem. Suis DIP ini digunakan untuk menetapkan maklumat sistem komputer ( system configuration ) seperti maklumat mengenai mikropemproses, ko-pemproses, bilangan pemacu cakera, jenis paparan dan jumlah ingatan ( memory ). Dua suis DIP yang dinamakan SW-1 dan SW-2, dilabelkan pada papan utama. Untuk kebanyakan komputer peribadi, kebanyakan suis DIP ini terletak di bahagian bawah dari mikropemproses 8088 dan ko-pemproses 08087.
 

PELOMPAT (JUMPER)

Hampir kesemua komputer peribadi menggunakan jumper untuk menentukan jenis kad video atau kad paparan video ( video display card ) yang anda gunakan konfigurasi ( configuration ) cakera keras, ingatan pada papan utama dan kelajuan komputer berkenaan. Kedudukan jumper pada papan utama adalah berbeza-beza antara satu komputer dengan komputer yang lain.

Penyambung Kuasa ( Power Connector )

Penyambung kuasa ini terletak di bahagian penjuru atas sebelah kanan papan utama, dan di bahagian tepi unit bekalan kuasa ( power supply unit ). Kabel warna yang membawa kuasa dari unit bekalan kuasa akan disambung ke dalam soket yang disediakan pada papan utama ini untuk kegunaan seluruh papan utama dan komponen-komponen elektronik yang terdapat di atasnya.

Penyambung Papan Kekunci ( Keyboard Connector )

Penyambung papan kekunci terletak dibahagian belakang papan utama di sebelah kanan dan biasanya ditandakan dengan label J9. Kedudukan penyambung papan kekunci agak menonjol ke atas pada papan utama. Ada sesetengah komputer

yang mempunyai penyambung papan kekunci di bahagian depan.

Bas ISA ( Industry Standard Architecture )

Komputer AT ( Advance Technology ) yang mempunyai kelajuan 6MHz ( dibandingkan XT 4.77MHz ). Mikropemproses baru 80286 telah digunakan pada komputer AT dan ia mempunyai keupayaan untuk mengendalikan data jenis 16 bit dan alamat ( address ) jenis 20 bit. Ini bermakna untuk menyesuaikan dengan mikropemproses ini, IBM terpaksa mencipta bas data ( data bus ) jenis 16 bit yang baru menggantikan jenis 18 bit lama yang digunakan oleh komputer XT. Walaubagaimanapun IBM tidak mencipta bas data yang baru keseluruhannya, tetapi ia menambahkan penyambung tambahan ( plug-in connector ) kepada bas yang lama untuk mewujudkan Bas ISA.

Bas ISA menambahkan 8 garisan data dan 4 garisan alamat yang kesemuanya menjadikan bas data berjumlah 16 bit dan bas alamat 2 bit.

Kelajuan komputer AT 286 telah ditingkatkan menjadi 8 MHz dan dengan menggunakan bas jenis ISA yang dua kali ganda lebih cepat daripada bas XT. Ini bermakna ia dapat

memindahkan data berjumlah 8 megabait. Bas jenis ini telah digunakan apabila kelajuan mikropemproses meningkat kepada 10 MHz, 12 MHz dan kemudiannya 16 MHz. Walaubagaimanapun pada tahap ini, bas jenis ISA didapati kurang memuaskan. Oleh itu satu sistem bas baru diperlukan.

Senibina bas jenis ISA diperkenalkan pada komputer peribadi IBM pada tahun 1982 dan kemudiannya dikembangkan ke IBM PC/AT. Bas ISA membolehkan pengilang membina sistem di mana komponen-komponennya boleh disaling tukar. Contohnya pemacu cakera liut yang digunakan untuk komputer peribadi IBM boleh juga digunakan untuk komputer peribadi klon IBM, kad paparan yang digunakan untuk IBM AT juga boleh digunakan untuk sistem IBM-compatible berasaskan cip CPU 286. Terdapat dua versi bas ISA. Versi yang lama ialah bas 8 bit sementara yang baru ialah 16 bit. Kedua-duanya beroperasi pada kadar 8 MHz.

Bas ISA 8 bit

Pada tahun 1984, IBM memperkenalkan IBM AT, sistem baru termasuk slot tambahan dengan lebih banyak penyambung untuk menghantar 16 bit data pada setiap kali, dua kali lebih banyak maklumat berbanding dengan bas asal. Bas ini

dinamakan ISA. Ia dibina untuk menerima kad adapter terdiri daripada dua keping kayu yang disatukan dengan 62 sambungan emas. Secara elektronik, slot ini menyediakan 8

baris data dan 20 baris alamat, membolehkan slot mengendalikan ingatan 1M.

Bas ISA 16 Bit

Generasi kedua cip 80286 boleh mengendalikan 16 bit bas I/O pada satu-satu masa, berbanding dengan 8 bit pad cip CPU terdahulu. PC AT diperkenalkan dengan kemudahan slot tambahan berkembar. Anda boleh masukkan kad tambahan 8 bit pada bahagian hadapan slot atau kad tambahan 16 bit pada kedua-dua bahagian slot. Bahagian kedua setiap slot tambahan mengandungi penyambung 36 pin untuk membawa isyarat tambahan yang diperlukan bagi melaksanakan bahagian data yang lebih luas.

Bas ISA 32 bit

Ia didapati setelah beberapa ketika CPU 32 bit muncul. Sebelum MCA dan EISA dikeluarkan, beberapa pembekal mencipta bas 32 bit sendiri, iaitu sambungan daripada bas ISA. Bahagian tambahan bas digunakan untuk kad tambahan
ingatan dan paparan. Kelemahannya yang menyebabkan ia kurang popular ialah :

1). Tidak dapat menerima kad 8 bit dan 16 bit atau penyesuai ISA yang lama.

2). IBM tidak membenarkan syarikat lain menduplikasikan ini seperti rekabentuk bas yang lebih awal. Ini menyebabkan

rekabentuknya menjadi lembab. Oleh kerana sistem tidak piawai, susunan pin dan spesifikasi tidak diperolehi.

Bas PCI ( Peripheral Component Interconnect )

Syarikat Intel telah memperkenalkan bas tempatan PCI pada bulan Julai 1992 iaitu sebulan lebih awal sebelum bas VL diperkenalkan secara rasmi. Bas PCI boleh digunakan pada komputer 386 dan 486 tetapi ia direkabentuk untuk komponen Pentium.

Bas VL disambung terus kepada mikropemproses ( CPU ), tetapi bas PCI adalah berbeza sedikit. Kebanyakan penyambung dan kad adapter PCI adalah jenis berdiri sendiri ( standalone ). Kad adapter untuk bas VL bukan jenis berdiri sendiri kerana ia menggunakan pin bas 16 bit dan bas VL.

Satu daripada kelebihan bas PCI dibandingkan bas VL awal ialah kerana ianya jenis sistem "plug and play", ia mempunyai ciri "auto configuration" dan akan sentiasa automatik serta "configure" kad adapter 9. Apabila anda memasang kad adapter jenis lain anda perlu set beberapa suis DIP dan jumper sebelum anda dapat menggunakannya.

Bas PCI boleh digunakan pada papan utama ( motherboard ) sistm ISA atau MCA. Terdapat 3 jenis penyambung PCI – satu untuk bas 32 bit, satu untuk bas 64 bit ( 3-V ) dan satu untuk bas 64 bit ( 5-V ). Ianya boleh disambungkan sebagai penyambung berdiri sendiri ( standalone connectors ) atau pada hujung penyambung slot biasa, hampir sama dengan bas VL.

Bas USB ( Universal Serial Bus )

Dibangunkan oleh Intel. Ia merupakan cara baru untuk menghubungkan peripheral ke desktop komputer. Ia bertujuan untuk mengambil alih fungsi jumper, setting IRQ, channel DMA dan alamat I/O. Papan induk mempunyai sekurang-kurangnya satu atau dua penghubung USB.

USB merupakan kabel bersiri yang menampung pertukaran data di antara komputer induk dan ruang yang luas

secara serentak. USB membenarkan peripheral beroperasi semasa komputer beroperasi. Ia boleh menampung sebanyak 127 peranti, termasuk peranti yang menghantar data dari 1.5 mbs ke 12 mbs. Contoh USB peripheral ialah keyboard, mouse, mesin penjawab telefon, printer, scanner, fax/modem, ISDN, Tablet, game controller dan sebagainya. Kabel USB mempunyai 4 wayar. Panjang maksimum ialah 5 meter dan ianya mempunyai dua jenis penyambung.

Memori atau Ingatan Komputer

Komputer memerlukan ingatan untuk menyimpan data dan aturcara. Ingatan biasanya dibina dengan menggunakan peranti-peranti magnet atau litar-litar semikonduktor. Semua

bahagian ( dalam ingatan mempunyai alamat bernombor masing-masing sama seperti rumah kediaman dan kedai ). Setiap bahagian beralamat itu boleh menyimpan satu arahan atau nombor.

Ingatan komputer sama seperti peti-peti surat. Setiap peti surat mempunyai nombor tersendiri. Setiap peti mungkin mengandungi dokumen, surat dan lain-lain. Ingatan komputer juga mempunyai satu alamat untuk setiap bahagian dalam ingatan dan isinya mungkin satu arahan atau data. Ingatan komputer dapat menerima maklumat daripada peranti-peranti input dan memindahkan maklumat kepada peranti-peranti output.

Komputer memerlukan bahagian ingatan untuk mengingati data dan tugas yang perlu dibuat. Unit pemproses pusat akan merujuk kepada bahagian ingatan untuk mendapatkan data serta memastikan semua tugas telah siap.

Jenis-jenis ingatan ialah seperti :

Ingatan Capaian Rawak ( Random Access Memory ) RAM

RAM bermaksud ingatan capaian rawak di mana komputer menyimpan secara sementara arahan dan data yang diberi kepadanya. Jika arus elektrik terputus, kandungan dalam storan ini akan hilang. Terdapat dua jenis ingatan dalam komputer iaitu ingatan meruap dan ingatan tidak meruap. Ingatan meruap juga dikenali sebagai ingatan utama manakala ingatan tidak meruap dikenali sebagai ingatan sekunder. Perkataan meruap digunakan kerana ingatan ini tidak kekal pada komputer. Ingatan ini hanya ada bila komputer di’on’kan

sahaja dan hilang bila komputer di’off’kan, sebaliknya bagi ingatan sekunder, ianya kekal walaupun komputer di’off’kan. Komputer sebenarnya memerlukan kedua-dua jenis ingatan. Ingatan utama diperlukan oleh komputer bagi menyimpan

maklumat tentang data yang sedang diproses. Sebagai contoh, jika kita menggunakan Windows 95, data-data program berkaitan Windows 95 akan diambil daripada ingatan sekunder ( hard disk ) dan disimpan dalam ingatan utama. Maklumat-maklumat yang disimpan dalam ingatan utama lebih cepat untuk dibaca atau disimpan semula berbanding maklumat/data daripada ingatan sekunder.

Memori RAM terbahagi kepada dua jenis dalaman iaitu SIMM ( Single Inline Memory Module ), DIMM ( Double Inline Memory Module ). Kedua-dua jenis ini menggunakan antaramuka 72 pin dan 124 pin. SIMM menawarkan laluan data sebanyak 32 bit manakala DIMM menawarkan laluan 64 bit. Sebenarnya SIMM dan DIMM merujuk kepada modul

( papan litar yang beserta dengan chip ) di mana RAM dipakejkan bersama.

Bahagian komputer yang melaksanakan fungsi ingatan utama adalah RAM. Terdapat dua jenis RAM yang utama, iaitu
 
 

Static RAM ( SRAM ) dan Dynamic RAM ( DRAM ). Biasanya bila kita menyebut RAM, kita merujuk kepada DRAM. Perkataan dynamic pada DRAM digunakan kerana ingatan pada DRAM perlu sentiasa dikemaskinikan sepanjang masa. SRAM

sebagai perbandingan, tidak perlu dikemaskini selalu di mana segala maklumat yang disimpannya akan kekal sehinggalah komputer ditutup.

Terdapat pelbagai variasi DRAM, setiap satu dengan kelebihannya yang tersendiri. EDO RAM ( Extended Data Out RAM ) adalah varisi baru bagi DRAM . lanya adalah lebih laju sedikit berbandingan DRAM yang biasa. BEDO RAM ( Burst EDO RAM adalah lanjutan daripada EDO RAM tetapi dengan sedikit penambahan ). Mengikut spesifikasi yang dikeluarkan, kelajuannya adalah sehingga 33% lebih berbandingan EDO RAM.

Perkembangan terkini dari segi perkakasan dan perisian menyaksikan saiz RAM yang besar diperlukan oleh PC. Windows 95 sebagai contoh, untuk beroperasi ia memerlukan sekurang-kurangnya 4MB RAM tetapi pihak Microsoft mengesyorkan sekurang-kurangnya 8 MB RAM. Keperluan untuk saiz memori yang lebih besar bertambah jika kita
menggunakan perisian yang lebih besar, terutama yang melibatkan aplikasi grafik dan multimedia.

Cache

Memori untuk cache adalah dari jenis SRAM. Memori jenis ini lebih laju daripada DRAM tetapi ia menghadapi satu masalah iaitu kosnya yang telalu mahal. SRAM mampu membekalkan data kepada CPU sepantas keupayaan CPU memproses data. Disebabkan kosnya yang mahal, sesebuah PC biasanya mempunyai saiz cache yang kecil sahaja yang hanya mengendalikan data-data tertentu sahaja yang selalu digunakan oleh CPU.
 

Ingatan Baca Sahaja ( Read Only Memory – ROM )

Memori pada ROM berbeza pada RAM kerana ia mampu mengekalkan segala data yang disimpannya walaupun tiada tenaga elektrik. Selain daripada itu segala data yang disimpan tidak boleh diubah, hanya boleh dibaca sahaja oleh komputer. Biasanya data-data yang ada pada ROM disetkan oleh pengeluar ROM berkenaan. Terdapat beberapa jenis ROM, antaranya PROM, EPROM, EEPROM dan Flash EEPROM. Setiap satu ROM-ROM ini berbeza dari segi bagaimana data padanya boleh dipadam dan ditulis semula. PROM adalah singkatan daripada "Programmable ROM", menggunakan pembakar PROM ( PROM Burner ) untuk melakukan litar cip ROM bagi menghasilkan data-data yang kekal. Proses ini dikenali sebagai pembakaran PROM. EPROM adalah singkatan daripada "Erasable Programmable ROM". Ianya agak berbeza berbanding PROM kerana data-data yang terdapat dalam EPROM ini boleh dipadamkan menggunakan sinar ultra ungu yang berkeamatan tinggi. Kelebihannya adalah segala jenis data yang terdapat didalamnya boleh diprogramkan semula. EEPROM

( Electrical Erasable ROM ) adalah hampir sama dengan EPROM Cuma ianya hanya memerlukan arus elektrik yang agak kuat untuk memadamkan kandungan ROM. Kelebihannya EEPROM

adalah ianya tidak perlu dikeluarkan daripada komputer untuk diprogramkan semula, manakala kekurangannya ialah data akan semakin hilang dan perlu diganti semula. Flash EEPROM adalah teknologi ROM yang terkini dimana ianya hanya memerlukan voltan biasa untuk memadamkan kandungannya.

DIMM ( Dual In-Line Mmory Module )

Mempunyai 168 pin, 64 bit/80 bit. Oleh itu papan induk boleh menggunakan "Single Module". Ia digunakan pada papan induk yang menggunakan socket 7 dan slot 1. Ia mempunyai laluan "path" yang lebar ( 133.3 mm ) untuk tulis dan baca data. Mempunyai 2/4 "host clock". Ia menerima EDO, FPM dan Modul SDRAM DIMM. Ia merupakan peranti 3.3 V dipasangkan pada DIMM Socket. Socket DIMM direka agar modul

dimuatkan pada satu arah. Modul juga di "keyed" dengan tanda ( notch ) untuk megelakkan kesilapan pemasangan ke socket.

Jenis-jenis DIMM :

² 3.3 V Unbuffered DIMM

² 3.3 V buffered DIMM

² 5 V Unbuffered DIMM

² 5 V buffered DIMM

SIMM ( Single In-Line Memory Module )

Merupakan papan litar kecil yang boleh menampung sekumpulan "memory chipsets". Pada kebiasaannya ia boleh menampung sehingga 8/9 cip – cip RAM ( pada PC ). Pada PC, cip yang kesembilan digunakan untuk memeriksa kesislapan-kesilapan kecil. SIMM diukur di dalam "bytes". Bus dari SIMM ke chip memory adalah seluas 32 bit. Bagi Pentium

Mikropemprossesor moden yang mempunyai 64 bit bus, sepasang SIMM hendaklah digunakan.

IDE ( Integrated Drive Elektronik )

Pemacu cakera yang mengawal aliran data di antara CD-Rom atau hard drive dengan komputer. Ia terdiri daripada Primary IDE yang disambungkan kepada hard disk dan Secondary IDE yang disambungkan kepada CD-ROM. Ia mempunyai 40 pin. IDE adalah sebahagian daripada ‘drive’ dan ianya memerlukan satu sambungan yang mudah di dalam komputer. Versi terbaru iaitu EIDE ( Enhanced Intergrated Drive Electronic ), mampu menyokong ‘hard drive’ dengan kapasiti sehingga 8.4 gigabyte ( IDE-528 megabyte ) dan sehingga 4 drive berbanding dua drive pada IDE.

BIOS
BIOS merupakan koleksi program yang terdapat dalam EPROM ( Eraseble Programmable Read-Only Memory ) atau EEPROM ( Electrically Eraseable PROM ) yang juga dikenali cip Flash ROM. Program berkenaan akan dimuatkan sebaik sahaja bekalan kuasa disambung ke komputer sebelum sistem operasi. Antaranya ialah :

© POST – Power-On Self Test. POST menguji pemproses, memori, chipset, video adapter, disk controllers, pemacu cakera, papan kekunci, dan lain-lain komponen penting.

© Bootstrap loader. Satu rutin yang mencari sistem operasi dan memboot komputer untuk mengawal komputer sepenuhnya.

© BIOS – Basic Input Output System. Ia merujuk kepada koleksi driver sebenar yang digunakan sebagai antara muka bagi sistem operasi dan perkakasan. Jika anda menggunakan DOS atau Windows in Safe Mode, driver BIOS sahaja digunakan.

© CMOS Setup. Konfigurasi sistem dan program setup. Ia membolehkan anda melakukan setting papan induk dan chipset.

Perisian ini bertanggungjawab mengendalikan fungsi-fungsi sistem yang kritikal seperti : ² Memulakan pengenalan ( initialize ) kepada perkakasan pada papan induk bila komputer dimulakan.

² Menguji komputer bagi memastikan segalanya berjalan dengan baik.

² Menjalankan sistem operasi ( contoh DOS, WINDOWS 95/98 )

² Melindungi perkakasan daripada sistem operasi.

Walaupun fungsi BIOS sama, program yang ditulis di dalamnya bergantung kepada perkakasan komputer itu sendiri. BIOS yang ditulis sesuatu perkakasan tidak boleh digunakan untuk perkakasan yang lain. BIOS bertindak sebagai orang tengah antara perisian ( contoh Word 97 dengan perkakasan.

CMOS

Untuk menjalankan kerjanya, BIOS perlu mendapat maklumat tentang perkakasan dalam sistem komputer. Maklumat ini tersimpan dalam CMOS ( Complementary Metal Oxide Semiconductor ) satu cip yang penting yang mempunyai baterinya sendiri untuk berfungsi. Bila terdapat penambahan dalam sistem, contohnya kita menambahkan memori, kita perlu mengemaskinikan rekod pada CMOS. CMOS yang terkini biasanya boleh mengesan dan mengenalpasti penambahan sebarang perkakasan secara automatik.

Disebabkan memori pada CMOS menggunakan bateri, ia akan hilang bila bateri dikeluarkan atau kehabisan tenaga. Oleh sebab itu, sangat penting bagi kita untuk menulis "setting" pada CMOS sebelum kita menggantikan bateri komputer.

Kapasitor

Kapasitor digunakan pada pemproses yang menggunakan soket 7 seperti AMD, Cyrix dan Intel. Kapasitor digunakan untuk mengurangkan pergerakan voltan sistem beroperasi. Semakin banyak bilangan kapasitor, pergerakan voltan akan berkurangan. Terdapat dua jenis kapasitor iaitu
 
 

Tantalum dan Electrolytic. Kualiti bagi kedua-dua kapasitor ini akan memberikan kesan yang besar ke atas pengurangan pergerakan voltan. Sebagai contoh, lebih rendah ESR ( Equivalent Serial Resistor ) dan lebih tinggi jumlah kapasiti, maka lebih rendah pergerakan voltan CPU. Kapasitor Tantalum berkualiti tinggi tetapi terdapat kapasiti Electrolytic yang lebih baik. Walaubagaimanapun jumlah kapasitor yang banyak

bukanlah bermakna produk yang lebih baik. Kedudukan kapasitor adalah faktor penting yang perlu diberi perhatian.

Chipset


 
 

Kebanyakan komputer desktop dikawal oleh beberapa keping silikon yang terdapat di atas papan induk. "Specification Application Specific Integrated Curcuit" atau ASICs adalah

dikenali sebagai chipset. Chipset menentukan jenis memori yang boleh digunakan oleh papan induk, kelajuan penghantaran data di antara "hard drive" dan juga sistem dan mengawal semua peranti-peranti yang terdapat pada slot-slot pengembangan ( expansion slots ). Pada umumnya fungsi-fungsi utama yang dikawal oleh chipset adalah kesesuaian sistem ( compatibility ), keluasan ( expandability ) dan juga memori.

© Memory controller

© Real Time Clock

© Keyboard Controller

© L2 Cache Controller

© DMA Controller

© PCI Bridge

© EIDE Hard Drive Controllers

Oleh kerana chipset mempunyai banyak tugas-tugas yang berbeza, ia telah menjadi bahagian-bahagian kecil yang utama pada papan induk. Chipset terbahagi kepada 2 jenis iaitu :

Chipset Northbridge

Ia merupakan litar "bus controller" yang utama seperti memori, cache dan "PCI Controller". Ia mungkin mempunyai lebih daripada satu "discrete cip". Keseluruhan chiset dinamakan dengan nombor-nombor primary ataupun cip north bridge yang terbesar. Sebagai contoh : "FW82439HX" menandakan PCI set Intel 430HX.

Chipset Southbridge

Ia merujuk kepada peripheral dan controller yagn tidak begitu penting ( non-essential controller ) seperti EIDE dan controller serial port. Ia mempunyai hanya satu "descrete chip" dan boleh ditukarganti dengan chipset-chipset yang berbeza sahaja, contoh Sis 5513 Intel PIIX.

Ciri-Ciri Chipset

Pengawal Sistem

Pengawalan masa ( system timing ) adalah sesuatu yang kritikal pada sistem-sistem desktop. "Clock Logic" digunakan untuk merekabentuk papan induk, kesemuanya beroperasi secara serentak. Denyutan adalah samada dikali atau dibahagikan untuk mengenalpasti frekuensi yang akan dijalankan oleh komponen. Konduktor kepada denyutan PC adalah merupakan sistem clock. Alat pengeluar pergerakan gelombang elektrik menghasilkan signal yang mana komponen-komponen papan induk dapat mengenalpastinya secara serentak. Kebanyakan papan induk memprogramkan kelajuan operasi "master oscillators". Ini membolehkan kadar pemproses yang besar digunakan dengan meng"set"kan jumper atau switch. Ia juga turut membolehkan program elektrikal di"set"kan di dalam CMOS.

Memory Controller ( Pengawal Memori )

Terbahagi kepada :

„ Sistem memori

„ L2 caching

„ Error Correction ( Pembetul Kesalahan )

„ Konfigurasi Otomatik ( Automatic Configuration )

Memory controller mengenalpasti jenis, kelajuan dan jumlah RAM. Dengan lain perkataan bahagian kecil chipset ini memastikan samada SDRAM, SDRAM II, RAMbus, EDO, FPM atau jenis-jenis lain memori yang boleh ditambah kepada papan induk.

Real Time Clock

Real Time Clock terdapat pada papan induk cip MC146818 adalah merupakan clock yang asal yang digunakan oleh IBM untuk AT. Litar elektrik ini juga mengawal memori CMOS yang disimpan di dalam Setup Sistem Informasi. Kebanyakan chipset adalah mencontohi kepada MC146818. Terdapat juga modul Real Time Clock yang menghubungkan bateri iaitu seperti "Dallas Clock Chip".

Interrupt Controller

Cip 8259A adalah merupakan "de facto standard" untuk interrupter control. Ia mengawal 8 signal yang dinomborkan 0 hingga 7. Terdapat penurunan keutamaan apabila nombor menaik, dengan lain perkataan IRQ2 mempunyai keutamaan yang lebih tinggi daripada IRQ6. IBM telah merekacipta AT dengan dua cip 8259A dengan dua "cascading" 8259A. IRQ2 menerima interrupt daripada 8259A, IRQ8-15 yang kedua. IRQ2 dihantar kepada IRQ9.

AT ( Advanced Technology )

Terdapat dua jenis AT iaitu AT dan Baby AT. Perbezaannya dapat dilihat dari segi saiz papan. Papan AT mempunyai keluasan 12 inci. Ia merupakan papan yang digunakan untuk komputer-komputer seperti 386 dan lebih awal daripadanya. Baby AT digunakan dengan meluas pada masa kini. Hampir kesemua papan induk socket 7 dan beberapa papan induk Pentium I menggunakan BabyAT. Saiznya lebih kecil dan memudahkan kerja pemasangan kerana ruangnya lebih luas. Terdapat tiga lubang yanag membingkaikan papan induk di tempatnya.

Papan induk bentuk AT mempunyai port selari dan bersiri yang disambungkan ke "case" pada slot tambahan. Ia dihubungkan ke papan induk melalui kabel. Terdapat juga satu penghubung keyboard yang dimeterikan ke atas papan induk pada bahagian papan induk. Di antara kelemahan AT adalah "layoutnya". Ini adalah kerana port-port seperti COM1, COM2, Port Printer, USB, PS/2, Mouse dan lain-lain adalah disambungkan ke papan induk. Ini memerlukan kabel-kabel yang banyak. "Case" menjadi sempit dan menyukarkan kerja pemasangan dan sebagainya. Rekabentuk AT tidak menghasilkan penyejukan pada sistem dengan baik. Angin tidak disebarkan ke kawasan yang memerlukannya dan angin yang disebarkan juga mempunyai habuk kerana sistem peredaran udara yang tidak sempurna kerana ruang yang sempit. "AT power supply" akan berhabuk dan masuk ke dalam sistem lalu membentuk lapisan habuk di dalam sistem.

ATX ( Advanced Technology Extra )

ATX telah dikeluarkan oleh Intel pada 1995. Hampir kesemua papan induk Pentium II menggunakan ATX. Ia mengatasi kekurangan yang ada pada AT. Terdapat kelebihan pada ATX iaitu ia mempunyai "Integrated PS/2 Mouse Connected". ATX mengurangkan tindanan di antara papan induk dan drives. Ini memudahkan capaian ke seluruh papan induk tanpa perlu membuka drive. Ia juga mengurangkan kepanasan.

Mengurangkan halangan di antara pemproses dan kad-kad. Pemproses diubah di hadapan papan berhampiran slot-slot di bahagian belakang, di atas papan berhampiran dengan pembekal kuasa. Ini bermakna pemasangan sepenuhnya kad-kad tambahan ke slot lebih mudah tanpa memanaskan CPU atau "heat sink".

Penghubung kuasa yang mudah digunakan. ATX menggunakan 20 pin penghubung untuk disambungkan ke papan induk. Penghubung ATX di"key" agar ia berfungsi dengan cara yang betul. Ia mengelakkan pembakaran papan akibat daripada kesilapan pemasangan papan induk. Penyejukan yang lebih baik. "ATX power supply" menghamburkan angin ke dalam "case". Ini bermakna angin akan menghambur keluar dari lubang-lubang pada "case" bagi mengelakkan habuk daripada terkumpul.

Papan induk direka untuk menerima kuasa 3.3V secara terus dari pembekal kuasa. Ini mengelakkan penggunaan "voltage regulator" pada papan induk untuk mengurangkan voltan dari 5V ke 3.3V. Ia bersifat automatik. ATX "power supply" boleh dikawal melalui software. Ini adalah kerana voltan yang rendah sentiasa melaluinya. Komputer berupaya untuk beroperasi pada masa yang ditentukan dan melaksanakan beberapa arahan yang diberikan kepadanya. Sesetengah papan induk ATX mempunyai kelebihan untuk melaksanakan sistem dengan menekan spacebar pada keyboard. Prosedur "shut down" adalah secara otomatik,

contohnya apabila pengguna komputer Window 95 memilih untuk "shut down", komputer akan melaksanakan arahan tesebut.
 
 

Jadual Menunjukkan Perbezaan Antara Kedua-dua Jenis Papan Induk

Perkara
AT
ATX
1. Bilangan pin penyambung kuasa
12 (6 + 6)
20 (10 + 10)
2. Kedudukan Expansion Slot
Selari dengan soket SIMM/DIMM
Tegak betul dengan soket SIMM/DIMM

 

Serial Port ( Port Bersiri )

Serial port terdapat dalam 2 saiz iaitu DB-9 dan DB-25. Ia mempunyai 10 pin blok setiap satu. DB-9 selalunya digunakan untuk menyambungkan tetikus kepada komputer. Port DB-25 selalunya berhubung dengan komunikasi komputer dengan komputer seperti "external modem". Setiap port dikenali dengan nombor seperti COM1 dan COM2.

Parallel Port ( Port Selari )

Ia merupakan port input/output. Port ini merupakan port bagi "printer". Ia membolehkan komunikasi dua hala di antara peripheral dan komputer. Parallel port pula dikenali dengan nombor-nombor seperti 1 pt 1, 1 pt 2 dan lain-lain. Ia mempunyai 26 pin blok.

Komponen-Komponen Lain

Selain daripada peranti dan komponen yang telah dibincangkan, di papan utama terdapat beberapa penyambung kecil yang digunakan untuk sambungan kabel kepada alat pembesar suara, sambungan kepada suis set semula ( reset switch ) dan suis turbo dan juga sambungan kepada lampu penanda LED ( indicator light ) di panel hadapan komputer. Jumlah penyambung kecil yang terdapat pada papan utama adalah bergantung kepada jumlah peralatan yang ada pada panel hadapan chasis komputer. LED yang menandakan cakera keras ( hard disk ) yang terdapat pada panel hadapan chasis komputer adalah disambungkan kepada cakera keras berkenaan bukan daripada papan utama.

Sesetengah daripada komputer peribadi boleh dilengkapkan dengan satu jam dalaman ( internal clock ). Bagi

membolehkan jam ini berfungsi, ia memerlukan sebuah bateri untuk beroperasi semasa suis komputer telah di"off"kan. Kedudukan bateri ini pada komputer adalah berbeza-beza mengikut pembuat komputer berkenaan, tetapi kebanyakannya diletak di bahagian dalam iaitu di belakang panel depan chasis. Bateri ini mungkin juga dilekatkan pada papan utama dengan menggunakan pengepit ( clip ) dan kadangkala terdapat juga bateri yang dipaterikan ( soldered ) pada papan utama.
 

PEMASANGAN KOMPONEN-KOMPONEN PAPAN INDUK


 
 

Basic Peralatan Yang Perlu Bagi Menghidupkan Sebuah Komputer 1). Monitor ( 14 " , 15 ", 17 " )

2). Processor ( Intel, AMD, Cyrix )

3). Memory ( SIMM, EDO, DIMM )

4). Motherboard ( VX, HX, TX )
 
 
 
 

5). Hard Disk ( 1 GB, 2.1 GB/ IBM, SEAGATE, QUANTUM, O’CORNER, WESTERN DIGITAL, FUJITSU )

6). IDE Cable ( Cable Hard Disk )

7). Power Supply ( 200 Watt ke atas )

8). Display Card ( Biasanya dikeluarkan oleh Trident, Cirus Logic dan S3 )

9). Keyboard ( papan kekunci ) 101 dan 104 kekunci

10). Floppy Disk ( 1.44 MB )

Tambahan Peralatan

1). CD-Rom

2). Sound Card

3). Speaker

4). Mpeg Card

5). TV Card

6). Radio Card

7). Network Card

8). Joystick
 
 
 
 
 
 

Bagi memastikan display card, memory, CPU, motherboard berfungsi : 1). Pasangkan memory pada slot yang tersedia ( SIMM dan DIMM )

2). Pasangkan CPU ditempatnya pada motherboard ( refer manual ). Bagi menentukan pin nombor 1 di CPU tersebut ialah dengan cara di bahagian dalam pin pada CPU tersebut ada bertanda hitam ( di hujung petak empat segi ).

3). Sambungkan power cable kepada motherboard ( wayar berwarna mestilah berada di tengah-tengah ).

4). Slotkan display card pada PCI bas ( kebiasaannya slot ini berwarna putih). ( Cirus Logic, Trident dan S3 ) Kebiasaannya card tersebut mempunyai 1 MB memory, ianya boleh di’upgrade’ kepada 2 MB.

5). Sambungkan keyboard pada panel di motherboard.

6). Sambungkan data cable monitor pada display card yang telah dislotkan pada motherboard ( pastikan terlebih dahulu monitor tersebut berfungsi ).

7). Hidupkan suis. ( Peralatan OK jikalau BIOS dipaparkan di monitor sehingga keluar message DOS ).
 
 

Please Insert System Disk ATAU Please Insert Bootable Diskett

8). Jikalau step yang ke-7 OK, teruskan dengan pemasangan hard disk.

Pemasangan hard disk dan CD-Rom pada peringkat permulaan 1). Sambungkan power dan data cable ke hard disk ( jalur merah mestilah bersebelahan dengan power ). Sambungkan data cable ke motherboard ( IDE 1 ), pastikan jalur merah di kedudukan pin nombor 1 di motherboard.

2). Sambungkan power dan data cable ke CD-Rom ( jalur merah bersebelahan dengan power ). Sambungkan data cable ke motherboard ( IDE 2 ), pastikan jalur merah di kedudukan pin nombor 1 di motherboard.

3). Reboot system ( power off/on )

4). Masuk pada setup session ( tekan DEL )

5). Jadikan primary/secondary IDE 1 dan primary/secondary IDE 2 AUTO ( sistem akan detect

hard disk dan CD-Rom yang terdapat pada sistem tersebut ).

6). Pilih option Save And Exit.

7). Sistem akan reboot semula apabila keluar daripada session setup.

8). Power off – masukkan disket sistem yang mengandungi COMMAD.COM, IO.SYS, MSDOS.SYS, FDISK, FORMAT, SYS dan MSCDEX ke dalam drive A ( floppy disk ).

9). Power on.

10). A prompt akan dipaparkan di monitor A:\>

11). A:\> FDISK ( untuk membuat partiton dalam hard disk )

12). Reboot ( jangan keluarkan disket )

13). A:\> Format C:\S < ENTER> - taip Y

14). Selepas 100% complete, masukkan Volume Label ( nama bagi hard disk tersebut ).

15). Keluarkan disket dalam drive A dan reboot komputer anda.

16). C:\> prompt akan dipaparkan di layar ( sistem telah dimasukkan ke dalam hard disk. Hard disk boleh digunakan ).

17). Bagaimana ingin menjadikan disket sebagai Bootable Disk ( system )?

a). Disket kosong hendaklah di format dengan menggunakan PC yang mempunyai sistem.

b). Format A:\S – setelah selesai fail akan terbina di dalam disket tersebut adalah terdiri daripada 3 fail.

Iaitu terdiri daripada 2 hidden fail dan COMMAND.COM. Dua hidden fail tersebut adalah IO.SYS dan MSDOS.SYS ( DRVSPACE.SYS – bagi win 95 ).

c). Copy files FDISK.EXE, FORMAT.COM, MSCDEX.EXE dan SYS.COM ke dalam disket yang telah diformatkan di atas.

COMMAND - >

C:\WINDOWS\COMMAND\COPY FDISK.EXE A:

COMMAND - >

C:\WINDOWS\COMMAND\COPY FORMAT.COM A:

COMMAND - >

C:\WINDOWS\COMMAND\COPY SYS.COM A:

COMMAND - >

C:\WINDOWS\COMMAND\MSCDEX.COM A:

Fail yang terbina di dalam disket tersebut adalah

COMMAND - > C:\DIR A:

COMMAND.COM

IO.SYS

MSDOS.SYS

FDISK.EXE

FORMAT.COM

SYS.COM

MSCDEX.EXE

Bagaimana untuk menjadikan CD-Rom drive aktif ( installation software menggunakan CD-Rom drive ) 1. Sambungkan cable bagi CD-Rom di secondary IDE ataupun IDE sound card.

2. Pastikan cable dipasang dengan betul

a). Jalur berwarna merah di cable tersebut hendaklah diletakkan di kedudukan bersebelahan dengan power.
 
 

b). Pastikan jumper di CD-Rom tersebut adalah master.

3. Masukkan disket CD-Rom ke dalam drive A dan taip A:\INSTALL ataupun SETUP.

4. Reboot sistem dan CD-Rom tersebut boleh digunakan ( aktif ).

Tujuan mengaktifkann CD-Rom adalah untuk memudahkan kita memasukkan software yang kebanyakannya menggunakan CD – sebagai contoh ialah WIN 95.

Panduan untuk memasang data cable ( H/D, FDD dan CD-Rom ) 1). IDE ( 40 pin ) ( HD ) pastikan di hard disk jalur berwarna merah bersebelahan dengan panel power di motherboard jalur merah tersebut berada di kedudukan pin nombor 1.

2). FDD 34 pin pastikan di hard disk jalur berwarna merah bersebelahan dengan panel power dan di motherboard jalur merah tersebut berada di kedudukan pin nombor 1.

Software Installation

1. Bagaimana install software?

Software boleh di install daripada CD-Rom drive iaitu menggunakan CD, daripada hard disk ( hard disk lain ), disket dan melalui network.

2. Contoh apabila kita install win 95

a). Terdapat beberapa cara bagi menginstall software ataupun OS ( Operating System ) win 95. i). Kita perlu lihat processor yang digunakan 486SX ke atas ( 486SX, DX2, DX4-100, Pentium Series, Pentium ll, AMD K6 dan ke atas ).

ii). 8 MB ke atas.

iii). Mempunyai monitor berwarna.

iv). Tidak kurang daripada 1 MB VRAM ( Display card )

v). Mouse adalah salah satu peranti input yang wajib digunakan dalam kita menggunakan sistem pengoperasian win 95.

Kelajuan sesuatu sistem adalah bergantung kepada beberapa faktor:

1). Jenis motherboard yang digunakan ( VX/HX dan TX )

2). Jenis processor ( Unit Pemprosesan Berpusat )

a). 286 series

b). 386 series

c). 486 series

d). Pentium series

3). Virus juga boleh menyebabkan ianya slow.

4). Kuantiti memory yang digunakan.

5). Jenis hard disk yang digunakan.

Masalah Dan Penyelesaian

1. Invalid Drive Specification/Non System Disk or Disk Error

a). Pastikan tiada disket dalam floppy disk A

b). Pastikan HDD OK

c). Pastikan HD type di dalam menu yang betul ( CMOS ). 2. Tiada text di paparkan di layar

a). Pastikan monitor OK

b). Pastikan data cable di pasang dengan betul ke sistem ( display card ) 3. Sound tak berbunyi

a). Pastikan sound card dipasang dengan betul.

b). Pastikan driver telah diinstall.

c). Pastikan driver yang betul digunakan.

4. Movie bergerak slow

a). Pastikan cable yang dipasang tidak berkongsi dengan HD b). Connect pada secondary IDE port c). Jikalau tiada secondary IDE port, connect pada sound card ( pastikan sound card berfungsi dengan baik ) 5. Mouse tak bergerak

a). Mouse tak connect

b). Mouse driver tak install

c). Mouse rosak – tukar baru

d). Sambung kembali dan restart komputer

e). Serial port konflik – trouble shooting

6. CMOS Restore Default ( Press <DEL> To Enter Setup )

a). Kemungkinan bateri low

7. Drive A tak boleh read

a). Cable floppy disk

b). Head kotor
 
 
 
 
 
 

c). Disket error ( kemungkinan permukaan magnetik tape tersebut calar )

d). Tidak bersambung dengan betul

e). Motor floppy disk tak berfungsi – tukar

8. Printer tak berfungsi

a). Printer rosak – tukar

b). Cable tak disambung dengan betul

c). Cable printer rosak – tukar

d). Driver printer tak install dengan betul – kemungkinan character yang keluar macam character yang tak sama dengan yang ada di display.

e). Printer tak ready

f). Paper tak ada